Umowa zlecenia

glasses-919304__340Umowa zlecenia jest tzw. umową starannego działania, to znaczy, nie jest w niej kładziony nacisk na otrzymanie jakiegoś końcowego efektu wykonywanej pracy, ale na samą staranną pracę. (np. obsługa klientów, utrzymywanie porządku, dystrybucja towarów). „Pracodawca” (zleceniodawca, jak należałoby raczej powiedzieć), odprowadza za „pracownika” (zleceniobiorcę) zaliczki podatku dochodowego, oraz składki na ZUS (taka jest zasada, ale są pewne wyjątki).    Umowa o dzieło  Tak jak umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną. Wiąże się z tym faktem również duża elastyczność kształtowaniu stosunku pomiędzy stronami. Umowa o dzieło jest umową rezultatu, to znaczy, że ważne jest osiągnięcie określonego efektu końcowego, wytworzenie dzieła, sama praca nie jest istotą umowy. Dziełem może być np. zrobienie porządku, zrobienie mebli na zamówienie, napisanie artykułu, piosenki czy stworzenie innego utworu. Przy umowie o dzieło nie ma obowiązku ubezpieczeniowego, także nie odprowadza się składek ZUS. Zaliczki na podatek dochodowy płaci przedsiębiorca, jeżeli wykonawcą dzieła nie jest przedsiębiorca, jeżeli wykonawcą jest przedsiębiorca on sam będzie zobowiązany do rozliczenia się z urzędem skarbowym.  Zwracam uwagę, że umowa nie powstaje z samego faktu, że nadamy jej ten czy inny tytuł. Umowa, jakkolwiek by się nie nazywała będzie zawsze rozpatrywana ze względu na jej faktyczną kwalifikację. Tzn. np., że nawet jeśli nazwiemy umowę umową zlecenia, a nasz pracownik będzie podlegał naszemu kierownictwu, będzie miał określony czas i miejsce pracy, to faktycznie z pracownikiem będzie nas wiązał stosunek pracy (umowa o pracę), a nie stosunek cywilnoprawny. To samo dotyczy rozróżnienia pomiędzy umową zlecenia a umową o dzieło. Umowa starannego działania będzie umową zlecenia, pomimo tego, że nazwiemy ją umową o dzieło.

Komórki i struktury organizacyjne

office-663180__340Komórką organizacyjną ZUS wspomagającą dyrektora oddziału jest w oddziale – Wydział Realizacji Dochodów (z naczelnikiem wydziału na czele), zaś w inspektoracie – komórka realizacji dochodów w randze wydziału bądź samodzielnego referatu (w obu przypadkach na czele stoi kierownik). Zdarza się, że komórka egzekucyjna wchodzi, jako referat dochodzenia należności bądź referat realizacji dochodów, w skład Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Składek i Ubezpieczonych, przy czym tenże wydział zajmuje się m.in. ustalaniem sald na kontach, monitorowaniem terminowego wpływu składek na konta, wydawaniem zaświadczeń o niezaleganiu, wysyłaniem upomnień i wystawianiem tytułów wykonawczych. W praktyce reprezentuje on wewnątrz struktury terenowej jednostki organizacyjnej ZUS interesy Zakładu jako wierzyciela.  Wracając do kompetencji Wydziału Realizacji Dochodów w ZUS, należy wskazać iż, w jego ramach wyznaczono następujące stanowiska (nazwy te mogą się różnić się w TJO; dotyczy to również zadań) m.in. ds.: 1) egzekucji (prowadzenie czynności egzekucyjnych), 2) spornych (zarzuty i opracowywanie odpowiedzi na skargi na czynności organu egzekucyjnego), 3) ulg i umorzeń (raty, odroczenie terminu płatności należności i umorzenie), 4) zabezpieczeń (hipoteki przymusowe, zastawy skarbowe, wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika, zgłaszanie wierzytelności), 5) sankcji (opłaty dodatkowe, wnioski o ukaranie karą grzywny do 5000 zł, zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z zakresu ubezpieczeń społecznych, określonych przepisami Kodeksu karnego, tj. art. 218, art. 219 oraz art. 284, wnioski do sądu rejestrowego o dokonanie wpisu w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, przenoszenie odpowiedzialności za powstałe należności z tytułu składek na tzw. osoby trzecie, tj. zobowiązani i osoby/podmioty wymienione w art. 107-119 Ordynacji podatkowej w zakresie ustalonym w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), 7) upadłości (wnioski o ogłoszenie upadłości dłużnika do sądu upadłościowego, wnioski o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej lub pełnienia określonej funkcji).  W przypadku, gdy jedna z ww. spraw będzie dotyczyła danego przedsiębiorcy, najlepiej w pierwszej kolejności (np. w razie pytań na jakim etapie jest sprawa) kontaktować się z pracownikiem jednego z przytoczonych stanowisk, z kolei w przypadku podjęcia próby negocjacji – z naczelnikiem bądź kierownikiem wydziału czy referatu; w ostateczności z zastępcą dyrektora oddziału ds. dochodów, a następnie dyrektorem oddziału.  Zdaję sobie sprawę, że powyższy opis może być za „sielankowy”, jednakże wiem z doświadczenia, że namolność (a jakże!!!) i rzeczowość płatników prowadziła ich do sukcesu. Najgorsza w tej sytuacji jest bierność, a w przypadku „trafienia” przez ZUS – agresja wobec pracowników.

Pomoc prawna

businessman-796656__340Jak zorganizować pomoc prawną dla każdego, kto ma do niej utrudniony dostęp? Jak zawodowo pomagać innym?  Projekty pomocy prawnej są realizowane przez stowarzyszenia, fundacje czy komercyjne firmy. Ciągle mają one ograniczony zakres – widocznie napotykają na trudności, z którymi nie są w stanie sobie poradzić.  Wydaje się, że skuteczne działanie wymaga zaangażownia kilku podmiotów, które wykorzystają w projekcie swoje naturalne zalety.  Pomocy potrzebują najczęściej osoby mało zaradne. Te zaradniejsze idą po prostu do kancelarii prawnej, bo stać ich na to. Do potrzebujących musi trafić ich znajomy, wolontariusz organizacji pozarządowej – stają się oni podopiecznymi organizacji.  Co robi wolontariusz w ramach PPP? Wolontariusz pomaga sformułować problem prawny i przesyła go do specjalisty, który z kolei zadaje pytanie na forum prawnym czy kieruje do współpracującej w programie kancelarii prawnej. Po uzyskaniu odpowiedzi jest ona przekazywana „klientowi”. Jeśli z odpowiedzi wynika, że klient ma rację, kancelaria podejmuje się prowadzenia jego sprawy – zarabia na zastępstwie prawnym.  Jakie korzyści ma z PPP organizacja pozarządowa Organizacja uzyskuje dotacje od kancelarii prawnych, które odwdzięczają się za skierowanie spraw podopiecznych. Niektóre sprawy są bardziej zyskowne (np. uzyskanie odszkodowania), inne mniej. Ale zawsze korzyść odnoszą 4 strony: podopieczny, kancelaria, organizacja i wolontariusz.  Jakie korzyści ma wolontariusz? Wolontariusz oprócz niesienia pomocy w swoim najbliższym środowisku realizuje swoje cele. Każdy może mieć inne, a organizacja pozarządowa udziela mu wsparcia.

Zwolnienie zagranicznych dochodów

building-978885__340Rozwiązaniem jest zmiana prawa, ale to już nie leży bezpośrednio w gestii zainteresowanego naukowca, a raczej naszego parlamentu. Zmiana ta mogłaby polegać na przykład na przyznaniu zwolnienia zagranicznych dochodów z podatku w Polsce tak długo, jak długo są one zwolnione za granicą. Innym rozwiązaniem mogłoby być również przyznanie uprawnienia do zmniejszenia zagranicznego przychodu o pełną wartość diety, jak to jest w przypadku zagranicznych stypendiów.  Na marginesie: istnieje pewna możliwość wpłynięcia na naszych parlamentarzystów, aby zainteresowali się oni sytuacją podatkową naukowców, ale jednak wymaga to solidarnego działania środowiska (osoby zainteresowane mogę wzajemnie skontaktować).   Rozliczenie podatku metodą zaliczenia Naukowiec nie zwolniony z podatku dochodowego za granicą, albo taki, któremu minął dwuletni okres tego zwolnienia, i jednocześnie pracujący w kraju, z którego dochodów ma on obowiązek rozliczyć się metodą zaliczenia, powinien:  1. obliczyć podatek według polskich przepisów od swoich wszystkich dochodów, i następnie 2. odjąć od tak obliczonego podatku podatek zapłacony za granicą.  Kwota odliczenia jest jednak ograniczona do wysokości stosunku (proporcji), w jakim pozostaje dochód polski, do ogólnej sumy dochodów. Jeżeli kwota dochodów obejmuje tylko dochody zagraniczne, to wówczas ograniczeniem odliczenia podatku zagranicznego jest wartość podatku obliczona według przepisów polskich.  Szczegółowo na temat tej metody rozliczenia napisałem we wpisie Jak rozliczyć zagraniczne dochody – metoda zaliczenia.

Regulamin organizacyjny

business-441006__340Działalnością Zakładu kieruje Prezes, natomiast na czele oddziału stoi dyrektor, a odpowiednio inspektoratu i biura terenowego – kierownicy, przy czym inspektoraty i biura terenowe podlegają organizacyjnie dyrektorowi oddziału. Ww. jednostki mają nadany regulamin organizacyjny.  Jako, że wyjątkowo może przydarzyć się kontakt z Centralą ZUS, zajmiemy się TJO, w szczególności oddziałem. Generalnie działalność ZUS, jaki i oddziału, opiera się na trzech pionach: 1) Dyrektora Oddziału – tutaj znajdują się wydziały, zajmujące się prawno-organizacyjno-kontrolną obsługą oddziału; 2) świadczeń, na czele stoi wicedyrektor – emerytury i renty, zasiłki (najmniej przeze mnie znany); 3) dochodów, na czele stoi wicedyrektor – realizacji dochodów (egzekucja, ulgi, umorzenia, restrukturyzacja), ubezpieczenia i składki, rozliczeń kont płatników składek (swego rodzaju księgowość), korekt i analiz dokumentów ubezpieczeniowych i obsługi klienta.  Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń jest na podstawie art. 19 §4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) dyrektor oddziału ZUS. Nadto w przypadku dyrektora oddziału nadzór nad prowadzoną przez niego egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej (art. 23 §2).

Podatek VAT

coin-585431__340Podatnikami podatku VAT są: osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, osoby fizyczne , osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podmioty mające siedzibę za granica lub dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.   Podatnikami podatku VAT nie są:  organy administracji publicznej, organy administracji publicznej w zakresie realizowanych zadań dla realizacji których zostały powołane (za wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych). Obowiązek podatkowy  (art. 19-21 ustawy)  Powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Ustawodawca sprecyzował szereg sytuacji w których inaczej określa moment powstania obowiązku podatkowego (art. 19 ust. 2-21, art. 14 ust.6, art. 20 i art. 21 ust. 1 ustawy):  z chwila wydania towaru gdy podatnik wysyła towar do nabywcy lub wskazanej przez niego osobie, z chwila wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od wydania towaru gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone faktura, z chwilą otrzymania przez podatnika zapłaty za wydany towar, z chwilą potwierdzenia opuszczenia towaru przez urząd celny poza obszar UE w przypadku eksportu towarów, z chwilą powstania długu celnego w przypadku importu towarów.   W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów i  obowiązek podatkowy powstaje:  15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów, 15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia.  W przypadku gdy obowiązkiem podatkowym jest objęty mały podatnik, może zastosować metode w której obowiązek ten powstaje z dniem uregulowania całości lub części należności, ale nie później niż 90-go dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.  Miejsce świadczenia podatku VAT  (art. 22-28 ustawy)  w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy – miejsce, w którym towar znajduje się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nadawcy, w przypadku instalacji lub montażu towaru – w miejscu, w którym towary są instalowane lub montowane, w przypadku towarów niewysyłanych i nietransportowanych – w miejscu, w którym towary znajdują się w momencie dostawy, w przypadku świadczenia usług – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę; może być to miejsce gdzie usługi są faktycznie świadczone przez usługodawce.

Rezydencja podatkowa

aircraft-649318__340W tym artykule zobaczysz, jak opodatkowane są zagraniczne dochody polskich naukowców i dowiesz się, dlaczego ich zwolnienie z podatku za granicą jest dla nich niekorzystne. Na szczęście jest sposób, aby tego uniknąć …  Tytułem wstępu Naukowiec, będący polskim rezydentem podatkowym, będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce od swoich zagranicznych dochodów nawet wtedy, jeżeli będą one tam również opodatkowane (podwójne opodatkowanie eliminowane jest zgodnie z właściwą metodą, o czym niżej). Jak zobaczymy w dalszej części, owo opodatkowanie za granicą jest – paradoksalnie – podatkowo znacznie bardziej korzystnym rozwiązaniem, aniżeli zwolnienie zagranicznego dochodu z podatku za granicą.   Zwolnienie z opodatkowania Dążąc do uprzywilejowania tej grupy zawodowej wobec innych zawodów, niektóre państwa OECD wprowadziły w umowach (umowach, które zawierają w celu zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu tych samych dochodów) regulacje, gdzie zobowiązują się do zwolnienia z podatku dochodowego osób, które zajmują się badaniami naukowymi dla dobra publicznego. W różnych umowach jest to innych przepis (np. art. 17 w umowie z USA, art. 20 umowie z DE), ale zawsze jest on oznaczony tytułem wskazującym na taką treść.  Wynika z tego, że jeżeli właściwa umowa przewiduje interesujące nas zwolnienie, to osoba zajmująca się badaniami naukowymi w kraju, będącym stroną tej umowy, nie będzie podlegała opodatkowaniu od dochodów otrzymywanych za tą pracę, jeżeli badania te nie są prowadzone dla zysku konkretnego podmiotu (np. firmy farmaceutycznej). Co więcej, jak dalej mówią owe regulacje, zwolnienie dotyczy okresu najwyżej dwuletniego (okres ten może się nieco różnić z zależności od umowy). A zatem po upływie dwóch lat zagraniczne dochody naukowca będą podlegały już opodatkowaniu.  Niektóre umowy mogą dodatkowo przewidywać inne warunki decydujące o zwolnieniu. I tak na przykład w umowie z DE zwolnienie z tamtejszego podatku dochodowego jest uwarunkowane zamiennym opodatkowaniem tego dochodu w Polsce.

Opodatkowanie w Polsce

calculator-820330__340Opodatkowanie w Polsce, brak podatku od wynagrodzenia otrzymanego w zamian za prace badawcze za granicą powoduje konieczność opodatkowania tego dochodu w Polsce według “normalnej” skali podatkowej, a więc 18% i 32% (rok 2009). Niestety system podatkowy w Polsce nie jest łagodny w stosunku do takich samych systemów za granicą. Cały minus polega na tym, że w Polsce jest bardzo niska kwota wolna od podatku dochodowego. Wynosi ona około 3500 zł i zmienia się rok rocznie, podczas kiedy np. w UK kwota ta, to ponad 5000 GBP! A zatem naukowiec, który w UK zarobi 5000 funtów będzie musiał je opodatkować stawką 18% w Polsce, natomiast np. spawacz w tym samym kraju, po zarobieniu 5000 funtów będzie w UK i w Polsce zwolniony z podatku (w Polsce dlatego, że zgodnie w umową o unikaniu podwójnego opodatkowania UK-PL dochody z tego kraju są wyłączone z podatku w Polsce).  Stąd się właśnie bierze się mniej korzystne opodatkowanie polskich naukowców w stosunku do opodatkowania osób innych profesji.   Jak uniknąć tego problemu Jest jednak sposób na uniknięcie tego niekorzystnego opodatkowania (mówiłem o tym między innymi w TelewizjiPodatkowej.tv ). Jest on bardzo prosty. Otóż skoro całe to niekorzystne opodatkowanie wynika ze zwolnienia z podatku za granicą, to aby to zmienić należy po prostu opodatkować się na tą okoliczność. A więc osoba prowadząca badania naukowe dla dobra publicznego powinna wyrazić wolę opodatkowania siebie w kraju zagranicznym, co tylko pozornie jest niekorzystne – jak już wiemy.   Opodatkowanie za granicą spowoduje możliwość wyłączenia zagranicznego dochodu z opodatkowania w Polsce (wedle zasad metody wyłączenia, albo metody zaliczenia z zastosowaniem ulgi abolicyjnej – o czym niżej) i tym samym opodatkowania jedynie za granicą według korzystniejszych zasad podatkowych. Problem jednak w tym, czy wszystkie strony (tj. zagraniczna placówka naukowa, zagraniczny fiskus, polski fiskus) się na to zgodzą. Moim zdaniem jednak, jeżeli zagraniczna placówka wyrazi chęć współdziałania w tym zakresie, to fiskus zagraniczny nie będzie się wtrącał (wszak będzie miał z tego przychód), a fiskus polski nie będzie niczego świadomy.

Unikanie podwójnego opodatkowania

bankruptcy-1156329__340Ta metoda unikania podwójnego opodatkowania jest uważana za niekorzystną i dyskryminującą niektóre grupy podatników, dlatego od niedawna obowiązuje tzw. ulga abolicyjna, mająca za zadanie wyrównać poziom opodatkowania tych podatników z osobami rozliczającymi się z dochodów zagranicznych metodą wyłączenia. Zastosowanie tej ulgi polega na tym, że oprócz obliczenia podatku metodą zaliczenia, oblicza się go również metodą wyłączenia i następnie kwotę drugą odejmuje się od pierwszej. W ten sposób powstaje kwota ulgi abolicyjnej, którą wpisuje się do deklaracji. Ostatecznie osoba zainteresowana opodatkowana jest identycznie, jak osoba rozliczająca się korzystniejszą metodą wyłączenia.  Szczegółowo na temat ulgi abolicyjnej pisałem tutaj.   Rozliczenie podatku metodą wyłączenia Obliczenie podatku metodą korzystniejszą wcale nie jest łatwiejsze. Jej ideą jest wyłączenie z opodatkowania w Polsce zagranicznego dochodu. A zatem, jeżeli naukowiec prowadził swoje prace w kraju, z którego dochodów powinien się rozliczyć metodą wyłączenia, to faktycznie jego dochody zagraniczne nie podlegają w Polsce opodatkowaniu. Jest jednakże jeden ważny wyjątek. Otóż chodzi tutaj o sytuację, w której w tym samym roku podatkowym podatnik osiągnął również dochody w Polsce. W tym przypadku dochody zagraniczne mają wpływ na ustalenie nowej – wyższej – stawki podatkowej, którą następnie stosuje się wyłącznie do dochodów polskich. A więc dochody zagraniczne są de facto wyłączone z opodatkowania w kraju, ale jednocześnie dochody polskie są opodatkowane tak, jakby wszystkie dochody były tutaj obłożone podatkiem.  Największym problemem w tej metodzie unikania podwójnego opodatkowania jest ustalenie (obliczenie) nowej stawki podatkowej. Jak to zrobić – szczegółowo napisałem we wpisie Jak rozliczyć zagraniczne dochody – metoda wyłączenia.   Zakończenie Jak widzimy, opodatkowanie w Polsce polskich naukowców z tytułu ich zagranicznych dochodów otrzymywanych za prace badawcze dla dobra publicznego, jest dość złożonym, zagadnieniem. Szczególnie wówczas, kiedy dochody te są zwolnione za granicą z podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Rozliczanie dochodów

coins-635873__340-1Dochody z Holandii powinny zostać rozliczone w Polsce przez osoby pracujące w Niderlandach. W jaki sposób tego należy dokonać? Czy można skorzystać z Ulgi Abolicyjnej? A co z opodatkowaniem odsetek na rachunku bankowym w Holandii? Tego, i innych ważnych rzeczy o rozliczaniu dochodów holenderskich w Polsce, dowiesz się z tego artykułu.  Jednym z krajów, w których zamieszkuje największa liczba emigrantów z polski, jest Holandia. Dochody z pracy w tym kraju powinny być rozliczone w Polsce, a zatem problem opodatkowania tego rodzaju dochodów holenderskich jest wciąż aktualny wśród niderlandzkiej grupy polonijnej. Uwagi poniższe są, i będą aktualne, aż do momentu zmiany umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z Holandią, a w szczególności zmiany metody unikania podwójnego opodatkowania na korzystniejszą, a więc na metodę wyłączenia zagranicznych dochodów z opodatkowania w Polsce z zachowaniem progresji (tzw. metoda wyłączenia z progresją). Pomimo tego, że metoda obecnie obowiązująca (metoda zaliczenia proporcjonalnego) jest mniej korzystna, to dzięki uldze abolicyjnej istnieje jednak możliwość wyłączenia dochodów holenderskich z podatku w Polsce.  Dalej przeczytacie: · Dlaczego od dochodów holenderskich należy rozliczyć się w Polsce · Kto się powinien rozliczyć · Jak należy się rozliczyć przy zastosowaniu metody zaliczenia proporcjonalnego · Czy można skorzystać z ulg i odliczeń przewidzianych w prawie polskim · Jak skorzystać z ulgi abolicyjnej · Do jakiego urzędu skarbowego należy przesłać deklarację · Jak opodatkować zwrot podatku od zagranicznego fiskusa · Czy należy opodatkować odsetki powstałe na rachunku bankowym  1. Kto rozlicza dochody holenderskie w Polsce?  Obowiązek rozliczenia tych dochodów spoczywa na osobach, które w roku podatkowym posiadały polską rezydencję podatkową . Kto zatem był takim rezydentem? Mamy tutaj dwa kryteria, z których spełnienie przynajmniej jednego skutkuje polską rezydencją podatkową, a więc koniecznością rozliczenia się w Polsce (art. 3 ustawy o PIT).