Komórki i struktury organizacyjne

office-663180__340Komórką organizacyjną ZUS wspomagającą dyrektora oddziału jest w oddziale – Wydział Realizacji Dochodów (z naczelnikiem wydziału na czele), zaś w inspektoracie – komórka realizacji dochodów w randze wydziału bądź samodzielnego referatu (w obu przypadkach na czele stoi kierownik). Zdarza się, że komórka egzekucyjna wchodzi, jako referat dochodzenia należności bądź referat realizacji dochodów, w skład Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Składek i Ubezpieczonych, przy czym tenże wydział zajmuje się m.in. ustalaniem sald na kontach, monitorowaniem terminowego wpływu składek na konta, wydawaniem zaświadczeń o niezaleganiu, wysyłaniem upomnień i wystawianiem tytułów wykonawczych. W praktyce reprezentuje on wewnątrz struktury terenowej jednostki organizacyjnej ZUS interesy Zakładu jako wierzyciela.  Wracając do kompetencji Wydziału Realizacji Dochodów w ZUS, należy wskazać iż, w jego ramach wyznaczono następujące stanowiska (nazwy te mogą się różnić się w TJO; dotyczy to również zadań) m.in. ds.: 1) egzekucji (prowadzenie czynności egzekucyjnych), 2) spornych (zarzuty i opracowywanie odpowiedzi na skargi na czynności organu egzekucyjnego), 3) ulg i umorzeń (raty, odroczenie terminu płatności należności i umorzenie), 4) zabezpieczeń (hipoteki przymusowe, zastawy skarbowe, wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika, zgłaszanie wierzytelności), 5) sankcji (opłaty dodatkowe, wnioski o ukaranie karą grzywny do 5000 zł, zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z zakresu ubezpieczeń społecznych, określonych przepisami Kodeksu karnego, tj. art. 218, art. 219 oraz art. 284, wnioski do sądu rejestrowego o dokonanie wpisu w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, przenoszenie odpowiedzialności za powstałe należności z tytułu składek na tzw. osoby trzecie, tj. zobowiązani i osoby/podmioty wymienione w art. 107-119 Ordynacji podatkowej w zakresie ustalonym w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), 7) upadłości (wnioski o ogłoszenie upadłości dłużnika do sądu upadłościowego, wnioski o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej lub pełnienia określonej funkcji).  W przypadku, gdy jedna z ww. spraw będzie dotyczyła danego przedsiębiorcy, najlepiej w pierwszej kolejności (np. w razie pytań na jakim etapie jest sprawa) kontaktować się z pracownikiem jednego z przytoczonych stanowisk, z kolei w przypadku podjęcia próby negocjacji – z naczelnikiem bądź kierownikiem wydziału czy referatu; w ostateczności z zastępcą dyrektora oddziału ds. dochodów, a następnie dyrektorem oddziału.  Zdaję sobie sprawę, że powyższy opis może być za „sielankowy”, jednakże wiem z doświadczenia, że namolność (a jakże!!!) i rzeczowość płatników prowadziła ich do sukcesu. Najgorsza w tej sytuacji jest bierność, a w przypadku „trafienia” przez ZUS – agresja wobec pracowników.

Zwolnienie zagranicznych dochodów

building-978885__340Rozwiązaniem jest zmiana prawa, ale to już nie leży bezpośrednio w gestii zainteresowanego naukowca, a raczej naszego parlamentu. Zmiana ta mogłaby polegać na przykład na przyznaniu zwolnienia zagranicznych dochodów z podatku w Polsce tak długo, jak długo są one zwolnione za granicą. Innym rozwiązaniem mogłoby być również przyznanie uprawnienia do zmniejszenia zagranicznego przychodu o pełną wartość diety, jak to jest w przypadku zagranicznych stypendiów.  Na marginesie: istnieje pewna możliwość wpłynięcia na naszych parlamentarzystów, aby zainteresowali się oni sytuacją podatkową naukowców, ale jednak wymaga to solidarnego działania środowiska (osoby zainteresowane mogę wzajemnie skontaktować).   Rozliczenie podatku metodą zaliczenia Naukowiec nie zwolniony z podatku dochodowego za granicą, albo taki, któremu minął dwuletni okres tego zwolnienia, i jednocześnie pracujący w kraju, z którego dochodów ma on obowiązek rozliczyć się metodą zaliczenia, powinien:  1. obliczyć podatek według polskich przepisów od swoich wszystkich dochodów, i następnie 2. odjąć od tak obliczonego podatku podatek zapłacony za granicą.  Kwota odliczenia jest jednak ograniczona do wysokości stosunku (proporcji), w jakim pozostaje dochód polski, do ogólnej sumy dochodów. Jeżeli kwota dochodów obejmuje tylko dochody zagraniczne, to wówczas ograniczeniem odliczenia podatku zagranicznego jest wartość podatku obliczona według przepisów polskich.  Szczegółowo na temat tej metody rozliczenia napisałem we wpisie Jak rozliczyć zagraniczne dochody – metoda zaliczenia.

Podatek VAT

coin-585431__340Podatnikami podatku VAT są: osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, osoby fizyczne , osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podmioty mające siedzibę za granica lub dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.   Podatnikami podatku VAT nie są:  organy administracji publicznej, organy administracji publicznej w zakresie realizowanych zadań dla realizacji których zostały powołane (za wyjątkiem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych). Obowiązek podatkowy  (art. 19-21 ustawy)  Powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Ustawodawca sprecyzował szereg sytuacji w których inaczej określa moment powstania obowiązku podatkowego (art. 19 ust. 2-21, art. 14 ust.6, art. 20 i art. 21 ust. 1 ustawy):  z chwila wydania towaru gdy podatnik wysyła towar do nabywcy lub wskazanej przez niego osobie, z chwila wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od wydania towaru gdy dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone faktura, z chwilą otrzymania przez podatnika zapłaty za wydany towar, z chwilą potwierdzenia opuszczenia towaru przez urząd celny poza obszar UE w przypadku eksportu towarów, z chwilą powstania długu celnego w przypadku importu towarów.   W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów i  obowiązek podatkowy powstaje:  15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów, 15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia.  W przypadku gdy obowiązkiem podatkowym jest objęty mały podatnik, może zastosować metode w której obowiązek ten powstaje z dniem uregulowania całości lub części należności, ale nie później niż 90-go dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.  Miejsce świadczenia podatku VAT  (art. 22-28 ustawy)  w przypadku towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy – miejsce, w którym towar znajduje się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nadawcy, w przypadku instalacji lub montażu towaru – w miejscu, w którym towary są instalowane lub montowane, w przypadku towarów niewysyłanych i nietransportowanych – w miejscu, w którym towary znajdują się w momencie dostawy, w przypadku świadczenia usług – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę; może być to miejsce gdzie usługi są faktycznie świadczone przez usługodawce.

Opodatkowanie w Polsce

calculator-820330__340Opodatkowanie w Polsce, brak podatku od wynagrodzenia otrzymanego w zamian za prace badawcze za granicą powoduje konieczność opodatkowania tego dochodu w Polsce według “normalnej” skali podatkowej, a więc 18% i 32% (rok 2009). Niestety system podatkowy w Polsce nie jest łagodny w stosunku do takich samych systemów za granicą. Cały minus polega na tym, że w Polsce jest bardzo niska kwota wolna od podatku dochodowego. Wynosi ona około 3500 zł i zmienia się rok rocznie, podczas kiedy np. w UK kwota ta, to ponad 5000 GBP! A zatem naukowiec, który w UK zarobi 5000 funtów będzie musiał je opodatkować stawką 18% w Polsce, natomiast np. spawacz w tym samym kraju, po zarobieniu 5000 funtów będzie w UK i w Polsce zwolniony z podatku (w Polsce dlatego, że zgodnie w umową o unikaniu podwójnego opodatkowania UK-PL dochody z tego kraju są wyłączone z podatku w Polsce).  Stąd się właśnie bierze się mniej korzystne opodatkowanie polskich naukowców w stosunku do opodatkowania osób innych profesji.   Jak uniknąć tego problemu Jest jednak sposób na uniknięcie tego niekorzystnego opodatkowania (mówiłem o tym między innymi w TelewizjiPodatkowej.tv ). Jest on bardzo prosty. Otóż skoro całe to niekorzystne opodatkowanie wynika ze zwolnienia z podatku za granicą, to aby to zmienić należy po prostu opodatkować się na tą okoliczność. A więc osoba prowadząca badania naukowe dla dobra publicznego powinna wyrazić wolę opodatkowania siebie w kraju zagranicznym, co tylko pozornie jest niekorzystne – jak już wiemy.   Opodatkowanie za granicą spowoduje możliwość wyłączenia zagranicznego dochodu z opodatkowania w Polsce (wedle zasad metody wyłączenia, albo metody zaliczenia z zastosowaniem ulgi abolicyjnej – o czym niżej) i tym samym opodatkowania jedynie za granicą według korzystniejszych zasad podatkowych. Problem jednak w tym, czy wszystkie strony (tj. zagraniczna placówka naukowa, zagraniczny fiskus, polski fiskus) się na to zgodzą. Moim zdaniem jednak, jeżeli zagraniczna placówka wyrazi chęć współdziałania w tym zakresie, to fiskus zagraniczny nie będzie się wtrącał (wszak będzie miał z tego przychód), a fiskus polski nie będzie niczego świadomy.

Unikanie podwójnego opodatkowania

bankruptcy-1156329__340Ta metoda unikania podwójnego opodatkowania jest uważana za niekorzystną i dyskryminującą niektóre grupy podatników, dlatego od niedawna obowiązuje tzw. ulga abolicyjna, mająca za zadanie wyrównać poziom opodatkowania tych podatników z osobami rozliczającymi się z dochodów zagranicznych metodą wyłączenia. Zastosowanie tej ulgi polega na tym, że oprócz obliczenia podatku metodą zaliczenia, oblicza się go również metodą wyłączenia i następnie kwotę drugą odejmuje się od pierwszej. W ten sposób powstaje kwota ulgi abolicyjnej, którą wpisuje się do deklaracji. Ostatecznie osoba zainteresowana opodatkowana jest identycznie, jak osoba rozliczająca się korzystniejszą metodą wyłączenia.  Szczegółowo na temat ulgi abolicyjnej pisałem tutaj.   Rozliczenie podatku metodą wyłączenia Obliczenie podatku metodą korzystniejszą wcale nie jest łatwiejsze. Jej ideą jest wyłączenie z opodatkowania w Polsce zagranicznego dochodu. A zatem, jeżeli naukowiec prowadził swoje prace w kraju, z którego dochodów powinien się rozliczyć metodą wyłączenia, to faktycznie jego dochody zagraniczne nie podlegają w Polsce opodatkowaniu. Jest jednakże jeden ważny wyjątek. Otóż chodzi tutaj o sytuację, w której w tym samym roku podatkowym podatnik osiągnął również dochody w Polsce. W tym przypadku dochody zagraniczne mają wpływ na ustalenie nowej – wyższej – stawki podatkowej, którą następnie stosuje się wyłącznie do dochodów polskich. A więc dochody zagraniczne są de facto wyłączone z opodatkowania w kraju, ale jednocześnie dochody polskie są opodatkowane tak, jakby wszystkie dochody były tutaj obłożone podatkiem.  Największym problemem w tej metodzie unikania podwójnego opodatkowania jest ustalenie (obliczenie) nowej stawki podatkowej. Jak to zrobić – szczegółowo napisałem we wpisie Jak rozliczyć zagraniczne dochody – metoda wyłączenia.   Zakończenie Jak widzimy, opodatkowanie w Polsce polskich naukowców z tytułu ich zagranicznych dochodów otrzymywanych za prace badawcze dla dobra publicznego, jest dość złożonym, zagadnieniem. Szczególnie wówczas, kiedy dochody te są zwolnione za granicą z podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.